Fond bozori qulab tushishi mumkinmi? Baffett ogohlantirishini eʼtiborsiz qoldirish qiyin

AQSh fond bozorining Baffett indikatori boʻyicha bahosi 10 noyabr holatiga qariyb 228%ni tashkil etdi. Bu koʻrsatkich Amerika kompaniyalari aksiyalarining umumiy qiymatini mamlakat iqtisodiyoti hajmi bilan taqqoslaydi: u qanchalik yuqori boʻlsa, bozor iqtisodiy ishlab chiqarishga nisbatan shunchalik qimmat hisoblanadi.

Baffett bu yondashuvni 2001 yilda Fortune jurnaliga bergan intervyusida taqdim etgan va qariyb 200% darajani investorlar «olov bilan oʻynayotganidan» dalolat deb atagan. Hozirgi koʻrsatkich aksiyalar iqtisodiyot va kelajakdagi foydaga nisbatan qimmat ekanini bildiradi, ammo pasayish qachon boshlanishini koʻrsatmaydi.

2026 yil may oyida Berkshire Hathawayʼning yillik yigʻilishida Baffett moliya bozorlarini yoniga kazino qurilgan cherkovga qiyosladi. Uning fikricha, uzoq muddatli investitsiyalar qisqa muddatli spekulyatsiyalar bilan aralashib ketmoqda. Daromadi va foydasi oʻsayotgan kompaniyalar aksiyalari narxi moliyaviy natijalaridan tezroq koʻtarilsa, ular ham ortiqcha baholanishi mumkin.

Noyabr boshida Nasdaq qariyb 3,4%ga, S&P 500 esa 2,7%ga pasaydi. Investorlar sunʼiy intellekt infratuzilmasiga sarflanadigan xarajatlar va ehtimoliy tartibga solish muammolarini qayta baholadi. Kotirovkalarning keyinchalik tiklanishi keskin tebranishlarni bekor qilmadi.

Berkshire 30 sentyabr holatiga qariyb 377,4 mlrd dollarni naqd pul va qisqa muddatli gʻaznachilik veksellarida saqlagan. Yangi bosh direktor Greg Abel rahbarligida kompaniya uchinchi chorakda oʻz aksiyalarini qariyb 9,6 mlrd dollarga qayta sotib oldi va tanlab investitsiya kiritishni davom ettirdi.

Baffett indikatori ham, Berkshireʼning pul zaxirasi ham korreksiya vaqtini ishonchli aniqlash imkonini bermaydi. Bozorning 10% yoki undan koʻproq pasayishi, shuningdek, bundan ham chuqurroq tushish ehtimoli bor, biroq manba buni prognoz deb atamaydi.